Wat doet de afscherming in een HDMI-kabel?

De afscherming in een HDMI-kabel beperkt elektromagnetische straling in twee richtingen: storing van buiten die de kabel binnenkomt, en straling die de kabel zelf afgeeft. RU connected beschrijft het bij de Ultimate HDMI 2.1 kabel zo, en noemt het relevant achter een tv. Daar zitten signaalkabels, stroomkabels en draadloze apparaten dicht bij elkaar.

Binnenin een HDMI-kabel lopen de beelddata en de klok over getwiste aderparen. Een fabrikantblad van Belden noemt vier van die paren, elk afzonderlijk afgeschermd. Bij de Ultimate HDMI 2.1 kabel lopen naast vier van die paren nog een vijfde afgeschermd paar, onder meer voor eARC, en vier losse aders voor besturing en voeding. Een gezamenlijke afschermfolie en een kopervlecht liggen om het geheel.

De afscherming staat er niet alleen voor. Bij HDMI 2.1 (FRL) wordt de data ook zelf omgehusseld om storingsuitstraling te verminderen. Chipmaker Altera schrijft in de handleiding van zijn HDMI-IP dat alle FRL-data wordt gehusseld “for EMI/RFI reduction”. Afscherming en signaalcodering werken dus samen.

Hoe is een goed afgeschermde HDMI-kabel opgebouwd?

Een goed afgeschermde HDMI-kabel heeft drie lagen: folie om elk aderpaar, een gezamenlijke folie om alle aders en een vlecht van koper daaromheen. Het Belden-blad YR51157 noemt per paar een folie van aluminium en polyester met een aftakdraad, en eromheen folie met 100 procent dekking plus een vlecht van vertind koper met 82 procent dekking.

Doorsnede van een afgeschermde HDMI-kabel, niet op schaal. De lagen volgen de fabrikantbladen van Belden en Kordz: folie om elk aderpaar, daaromheen folie en een vlecht, en de mantel als buitenste laag. Het aantal losse aders verschilt per kabel.

Een fabrikantblad van Kordz voor de PRS4, een Ultra High Speed-kabel, geeft dezelfde opbouw met andere getallen. Zo zie je wat een blad over afscherming hoort te vermelden:

LaagBelden YR51157Kordz PRS4
Folie per aderpaaraluminium/polyester met aftakdraadaluminium/Mylar, 100% dekking, 25% overlap
Gezamenlijke foliealuminium/polyester, 100% dekkingaluminium/Mylar, 125% dekking
Vlechtvertind koper, 82% dekkingvertind koper, minimaal 85% dekking

Beide bladen noemen per laag het materiaal en de dekking in procenten. Dat is wat een fabrikantblad over afscherming hoort te zeggen; de getallen verschillen per kabel.

Winkels beschrijven de afscherming vaak in woorden in plaats van percentages. Bij de Platte HDMI kabel van RU connected zijn de 19 koperen aders verdeeld over 5 groepen, elk met een dubbele afscherming, zonder geweven mantel eromheen. Hoe de mantel om die lagen heen werkt, staat op mantel en trekontlasting.

Kan een HDMI-kabel je wifi of Bluetooth storen?

Ja, daar houdt HDMI Licensing Administrator (HDMI LA) rekening mee: Ultra High Speed- en Ultra96-kabels moeten getest en gecertificeerd zijn op lage EMI, om de kans op storing van wifi, mediaspelers, Bluetooth-apparaten en telefoons te verkleinen. Bij Premium High Speed-kabels hoort een vergelijkbare EMI-test bij de certificering.

EMI staat voor elektromagnetische interferentie: straling die een ander apparaat kan storen. Een HDMI-kabel draagt een snel signaal, en de afscherming houdt de straling daarvan binnen. Dat is de tweede richting van afscherming, naast het buitenhouden van storing.

Wat er verder getest wordt bij een officiële kabelnaam, lees je op certificering.

Mag een HDMI-kabel langs een stroomkabel lopen?

Een vaste regel daarvoor staat in geen van de gelezen bronnen: geen fabrikantblad en geen pagina van HDMI LA noemt een minimale afstand tot een stroomkabel. Juist voor zo’n plek is afscherming bedoeld, want ze beperkt storing die van buiten de kabel binnenkomt. RU connected noemt de ruimte achter een tv als voorbeeld waar dat telt: signaalkabels, stroomkabels en draadloze apparaten zitten daar dicht bij elkaar.

Een afgeschermde kabel is dus gebouwd voor die situatie. Hoe goed hij storing van buiten tegenhoudt, hangt af van de lagen in de kabel, en die staan op een goed fabrikantblad per laag beschreven. Zie je toch storing in beeld, dan is de afscherming maar één mogelijke oorzaak. Een kabel die op zijn lengte niet genoeg bandbreedte haalt, kan ook storing geven; daarover gaat lengte en opbouw.

Zie je aan de buitenkant of een kabel goed afgeschermd is?

Nee, afscherming zie je niet aan de buitenkant: de lagen zitten onder de mantel. Een gevlochten buitenkant van nylon of textiel is een mantel, geen afscherming. Een fabrikantblad dat de lagen en hun dekking noemt, zoals dat van Belden of Kordz, zegt daarom meer over de afscherming dan het uiterlijk van de kabel.

Een gevlochten buitenkous heeft wel een ander effect. RU connected laat hem bij zijn dunste HDMI-kabel bewust weg om die zo soepel mogelijk te houden, en noemt zijn kabel met gevlochten buitenkous minder soepel. Bij die kabels zegt de buitenkous dus iets over soepelheid, niet over afscherming.

Wat je wel kunt doen: zoek in de productomschrijving of het fabrikantblad naar de opbouw. Staan daar folie per paar, een gezamenlijke folie en een vlecht, dan weet je welke lagen erin zitten.

Heb je met een 4K- of 1080p-tv iets aan een beter afgeschermde kabel?

Ja, dat kan: volgens HDMI LA kan ook een installatie met een 1080p- of 4K-tv baat hebben bij een Ultra-kabel, omdat die getest is op lage EMI en dus minder kans geeft op storing van wifi, Bluetooth en telefoons. Het advies van HDMI LA is wel: kies de Ultra-kabel die past bij de bandbreedte van je apparatuur.

HDMI LA noemt nog een reden. Wie een kabel op een plek legt waar je er later niet meer bij kunt, zoals in de muur, heeft aan een Ultra-kabel een toekomstvaste keuze. Ultra High Speed is bedoeld voor systemen tot 48 Gbps en voldoet aan de nieuwe EMI-eisen.